Het Heerlens kantongerecht was van 1842 tot 2002 één van de kantongerechten in Nederland. Het kreeg in 1908 een eigen gebouw op de hoek van de Saroleastraat en de van der Maesenstraat, naast het hoofdkantoor van Staatsmijnen en op de plaats van de huidige HEMA-vestiging, ontworpen door W.C. Metzelaar.
In 1975 verhuisde het naar een nieuw gebouw aan de Akerstraat. Door een reorganisatie werd het kantongerecht in 2013 opgeheven. Er zijn nu een tandartsenpraktijk en een fitnesscentrum gevestigd.
De asymmetrische opbouw en de vrij liggende positie sluit aan bij de dubbele villa’s aan de Akerstraat.
Dit gebouw, ontworpen door de Rijksgebouwendienst, hoort bij de erfenis van het modernisme. Het ‘blokkenspel’ is op Corbusiaanse wijze met pijlers van de grond getild. De pure verhoudingen, lijnen en volumen geven het Heerlens gerechtsÂgebouw overtuigende cohesie.
De over elkaar en in elkaar geschoven volumen maken de schoonheid, functionaliteit en constructie enigszins mystiek.
Het skelet van het gebouw gaat schuil achter een bekleding van Calacatta-marmer uit de Apennijnen. De voegen hebben een zorgvuldige detaillering waarbij horizontale banden en gevelopeningen nauwkeurig met elkaar stroken.
Het gebouw is gecomponeerd op een negentig graden stelsel waarbij de lange as van voren naar achteren een belangrijke rol speelt. Hierdoor kon de breedte beperkt blijven en ruimte gevonden worden in de diepte. Het masker van wit marmer zou kunnen staan voor de blinddoek het symbool van de rechtspraak.
Marmer wordt sinds de klassieke oudheid gebruikt in Griekse en Romeinse bouwkunst. Het witte karakter van het gebouw symboliseert eerlijkheid en zuiverheid passend bij het justitieel gezag.
